Zanim bank udzieli Ci kredytu, oblicza Twoją zdolność kredytową używając precyzyjnych wzorów. Kalkulator zdolności kredytowej stosuje te same matematyczne zasady. Wyjaśniamy dokładnie jak to działa krok po kroku.
Wzór podstawowy
Zdolność kredytowa opiera się na jednym kluczowym pojęciu: Wskaźnik Zadłużenia. Bank liczy: wszystkie Twoje miesięczne zobowiązania (raty kredytów, pożyczek) podzielone przez przychód netto. Standard: wskaźnik nie może przekroczyć 30-40% w zależności od typu kredytu.
Wzór: Wskaźnik Zadłużenia = (Istniejące raty + Nowa rata) / Przychód netto ≤ 30-40%
Przykład: Zarabiasz 5 000 zł, masz kredyt samochodowy z ratą 800 zł. Nowy kredyt miałby ratę 1 000 zł. Wskaźnik = (800 + 1 000) / 5 000 = 36%. To jest na granicy limitu 40%, więc bank może powiedzieć "ok" lub "nie".
Krok 1: Oblicz przychód netto
Przychód netto to pieniądze które faktycznie otrzymujesz na konto po opodatkowaniu. Kalkulator zdolności kredytowej bierze ostatnie 3 miesiące wypłat dla pracowników. Dla samozatrudnionych: średnia z ostatnich 2 lat PIT.
Krok 2: Wylicz wolne cash flow
Wolne cash flow = Przychód netto - Istniejące zobowiązania.
To pieniądze które Ci zostają do życia po opłaceniu kredytów które już masz. Na tej podstawie bank decyduje ile możesz jeszcze sobie pozwolić.
Krok 3: Zaproponuj nową ratę
Bank oblicza jaką ratę możesz spłacać. Najczęściej zakłada że nowa rata może być maksymalnie 30% Twojego przychodu netto (minus już istniejące zobowiązania). Niektóre banki używają wskaźnika DSCR (Debt Service Coverage Ratio) które są bardziej skomplikowane.
Krok 4: Przelicz na kwotę kredytu
Znając roczną ratę, bank liczy maksymalną kwotę kredytu używając wzoru na wartość bieżącą annuitetu:
Maksymalny kredyt = Rata × [(1 + i)^n - 1] / [i × (1 + i)^n]
Gdzie: i = miesięczna stopa procentowa, n = liczba miesięcy.
Przykład: Maksymalna rata to 1 200 zł. Chcesz kredyt na 25 lat (300 miesięcy) przy 5% rocznie (0,408% miesięcznie). Maksymalny kredyt = 1 200 × [(1,00408)^300 - 1] / [0,00408 × (1,00408)^300] ≈ 360 000 zł.
Czynniki które mogą zmienić obliczenie
Marża bezpieczeństwa: Bank zwykle liczy z marżą - nie bierze dokładnie 40%, ale 35-37%. To poduszka na wypadek gdybyś tracił pracę.
Typ kredytu: Kredyty hipoteczne mogą mieć wyższy limit (do 50% dochodów) niż kredyty gotówkowe (do 30%).
Stabilność dochodów: Pracownik na umowę o pracę = pełna zdolność. Umowa na czas określony = minus 20%. Samozatrudniony = minus 30%.
Rzeczywisty przykład
Chcesz hipotekę. Zarabiasz 8 000 zł netto, masz kredyt na auto z ratą 1 200 zł, pracujesz na umowę o pracę od 3 lat (pełna stabilność). Kalkulator zdolności kredytowej liczy:
Wolna zdolność: 8 000 × 40% - 1 200 = 2 000 zł na nowy kredyt hipoteczny.
Maksymalny kredyt na 25 lat, 5% RRSO: 2 000 × 60 ≈ 600 000 zł.
Najczęstsze pytania
Q: Czy każdy bank liczy tak samo?
Ogólne zasady (30-40% wskaźnika) są te same, ale każdy bank ma własne wytyczne. Polskie banki stosują się do rozporządzenia NBP, ale mogą być różne marży.
Q: Co jeśli zarabiasz zmiennie (prowadzisz biznes)?
Bank liczy średnią z ostatnich 2 lat podatkowych. Jeśli zarabiałeś 50k rok 1, 100k rok 2, bierze 75k. To niski zarobek niż realny.
Q: Czy wkład własny wpływa na zdolność?
Nie wprost na wzór, ale indywidualnie. Bank może ci dać wyższe oprocentowanie i niższą zdolność jeśli masz mały wkład.
Podsumowując, kalkulator zdolności kredytowej symuluje dokładnie co będzie robić bank - liczy Twoje zdolności na podstawie dochodów, zobowiązań i reguł bankowych. Wynik może się różnić od rzeczywistej oferty banku, ale będzie bardzo blisko.